Ból między łopatkami to problem, z którym zmaga się wiele osób – zarówno tych aktywnych fizycznie, jak i prowadzących siedzący tryb życia. Zazwyczaj pierwszą reakcją na taki ból jest sięgnięcie po piłeczkę, próba automasażu i rozluźnienia bolesnego miejsca. Jednak co, jeśli to nie pomaga? Czy na pewno leczymy właściwe źródło problemu? W tym artykule opowiem o dwóch nieoczywistych przyczynach bólu w okolicy międzyłopatkowej, o których często się nie mówi. Na końcu znajdziesz także 4 ćwiczenia, które warto wdrożyć, by ulżyć sobie w bólu i poprawić funkcjonowanie tej okolicy.
📖 Słowo pisane znajdziesz poniżej, ale jeśli chcesz obejrzeć film i posłuchać o przyczynach bólu między łopatkami, zapraszam Cię do obejrzenia mojego filmu na YouTube.
📺 Kliknij w obrazek poniżej lub skopiuj link –>> https://youtu.be/B46KMWWl5mE
Zbyt oczywiste rozwiązania… nie zawsze działają
Kiedy czujemy ból w okolicy pomiędzy łopatką a kręgosłupem, intuicyjnie myślimy o mięśniu równoległobocznym – to właśnie tam znajduje się bolesny punkt. Wtedy sięgamy po piłeczkę, przykładamy ją do ściany lub podłogi, uciskamy i masujemy. Czasem to pomaga, ale… nie zawsze.
Jeśli automasaż nie przynosi ulgi, warto poszukać głębiej – przyczyna może leżeć zupełnie gdzie indziej.
Przyczyna 1: Dolna część kręgosłupa szyjnego
Jedną z mniej oczywistych przyczyn bólu między łopatkami może być… kręgosłup szyjny, a dokładniej jego dolna część (segmenty C6–C7).
Badania Dwyera i współpracowników wykazały, że dolegliwości pochodzące z dolnych stawów międzywyrostkowych szyi mogą promieniować do obszaru między łopatką a kręgosłupem. Oznacza to, że mimo iż ból lokalizujemy w górnej części pleców, jego źródłem mogą być zmiany w odcinku szyjnym.
To ważna wskazówka: jeśli ból się utrzymuje, nie skupiaj się wyłącznie na miejscu objawów – sprawdź też szyję!
Przyczyna 2: Ucisk na nerwy rdzeniowe szyi
Drugą przyczyną bólu między łopatkami mogą być uciski na nerwy rdzeniowe wychodzące z kręgów C5, C6 i C7. Może do tego dojść np. w wyniku dyskopatii szyjnej. Co ciekawe – jak wykazał Slipman i jego zespół – ból w takim przypadku nie zawsze pojawia się tam, gdzie spodziewalibyśmy się go zgodnie z przebiegiem dermatomów.
Zamiast bólu w przedramieniu czy dłoni (obszar typowy dla uszkodzenia nerwu C6), pacjent może odczuwać ból właśnie w obszarze międzyłopatkowym.
Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ z tych segmentów wychodzi nerw grzbietowy łopatki, który unerwia m.in. mięśnie równoległoboczne i zębaty tylny. Kiedy ten nerw zostaje podrażniony – np. przez przepuklinę jądra miażdżystego – ból może pojawić się właśnie w miejscu, które wcześniej próbowaliśmy bezskutecznie rozmasować.
Badania
Na podstawie dostępnych danych z analizowanych badań można wysnuć kilka istotnych wniosków na temat przyczyn, przebiegu i leczenia bólu barku, ze szczególnym uwzględnieniem zespołu bólu podbarkowego (subacromial pain syndrome – SAPS) oraz tendinopatii stożka rotatorów.
1. Związki pomiędzy złogami wapniowymi a SAPS
Złogi wapniowe w obrębie ścięgien stożka rotatorów są znacznie częstsze u pacjentów z SAPS niż w populacji ogólnej. Wykazano, że aż 42,5% pacjentów z SAPS ma obecne złogi wapniowe, w porównaniu do 7,8% osób bez objawów. Szczególnie narażone są kobiety w wieku 30–60 lat, u których obecność większych złogów wapniowych istotnie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia objawowej kalcyfikującej tendinopatii. To podkreśla potrzebę wczesnej diagnostyki obrazowej u kobiet w tej grupie wiekowej zgłaszających się z bólem barku.
2. Epidemiologia bólu barku i najczęstsze rozpoznania
Ból barku dotyczy około 24% populacji, a jego roczna zapadalność wynosi 9,5 przypadków na 1000 osób. Najczęstszą przyczyną jest tendinopatia stożka rotatorów, która odpowiada za 85% przypadków. W opiece specjalistycznej najczęściej diagnozowanymi problemami są: SAPS (36%), bóle mięśniowe (myalgia – 17%) oraz zamrożony bark (11%). U osób powyżej 70. roku życia dominują choroby zwyrodnieniowe – aż 60% diagnoz w tej grupie dotyczy takich patologii jak pełne zerwania stożka rotatorów i choroba zwyrodnieniowa stawu ramiennego (glenohumeral osteoarthritis).
3. Czynniki ryzyka i wpływ na jakość życia
Badania wskazują, że do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia bólu barku należą: wiek powyżej 60 lat, płeć żeńska, częste korzystanie z komputera (ponad 3 razy w tygodniu), praca siedząca, pochylona postawa ciała oraz obecność co najmniej dwóch współistniejących chorób. Co istotne, ból barku znacząco wpływa na jakość życia, prowadząc do obniżenia funkcji fizycznych i emocjonalnych, co czyni go problemem nie tylko ortopedycznym, ale także społecznym i psychologicznym.
4. Postępowanie terapeutyczne
W leczeniu bólu barku szczególnie podkreśla się znaczenie podejścia multidyscyplinarnego – obejmującego edukację pacjenta, leczenie farmakologiczne (analgetyki), fizjoterapię, a w niektórych przypadkach – zastrzyki steroidowe, które dają jednak tylko marginalną i krótkotrwałą ulgę. Gorsze rokowania obserwuje się u osób starszych, kobiet, pacjentów z nawracającymi objawami oraz z towarzyszącym bólem szyi. Z tego względu szczególnie ważne są profilaktyka, odpowiednia ergonomia pracy oraz ćwiczenia poprawiające elastyczność i siłę stożka rotatorów.
Kiedy piłeczka nie wystarczy…
Jeśli masz ból między łopatkami i nie pomaga Ci rozluźnianie tego miejsca, warto skonsultować się ze specjalistą – fizjoterapeutą lub osteopatą – który dokładnie oceni funkcjonowanie kręgosłupa szyjnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuacje, gdy:
- ból nasila się przy skrętach głowy,
- próbujesz spojrzeć za siebie (np. w czasie jazdy autem) i czujesz „ciągnięcie” do łopatki,
- masz historię urazu szyi lub wcześniejszych problemów z odcinkiem szyjnym.
Na co dzień też możesz sobie pomóc
Ważne jest nie tylko leczenie przyczyny bólu, ale również zapobieganie nawrotom. Jak?
🔹 Zwróć uwagę na pozycję siedzącą – szczególnie podczas pracy przy komputerze
🔹 Unikaj długotrwałego unieruchomienia szyi (np. czytanie w złej pozycji, spanie z kilkoma poduszkami)
🔹 Rób regularne przerwy w pracy – nawet 1 minuta ruchu co 30–60 minut może zdziałać cuda
🔹 Ćwicz regularnie – nawet proste ruchy mogą poprawić krążenie i zmniejszyć napięcie mięśniowe
Podsumowanie
Ból między łopatkami to nie zawsze tylko spięty mięsień. Czasem to sygnał, że coś dzieje się wyżej – w odcinku szyjnym. Warto spojrzeć szerzej, zadbać o ergonomię, ruch i odpowiednią diagnostykę.
Źródła:
- Shoulder pain: diagnosis and management in primary care C. Mitchell, A. Adebajo, E. Hay, A. Carr British medical journal. 2005.
- Shoulder diagnoses in secondary care, a one year cohort N. Juel, B. Natvig BMC Musculoskeletal Disorders 2014
- Prevalence and factors associated with shoulder pain in the general population: a cross-sectional study T. Bento, Caio Vitor dos Santos Genebra, Guilherme Porfírio Cornélio, Rangel dal Bello Biancon, S. P. Simeão, A. Vitta Fisioterapia e Pesquisa 2019.
- Rotator Cuff Disease Samuel L. Whittle, R. Buchbinder Annals of Internal Medicine 2015
Umów się na wizytę…
… jeśli masz problemy z bólem między łopatkami:)