Czy podczas treningu – zwłaszcza ćwiczeń takich jak pompki, wyciskanie sztangi, podciąganie czy wznosy – odczuwasz ból w przedniej części barku? Jeśli tak, nie ignoruj tych sygnałów. To może być tendinopatia głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia, znanego powszechnie jako… biceps. A to schorzenie, jeśli nieleczone, potrafi skutecznie wykluczyć z aktywności na wiele tygodni.
📖 Słowo pisane znajdziesz poniżej, ale jeśli chcesz obejrzeć film i posłuchać o przyczynach bólu z przodu barku, zapraszam Cię do obejrzenia mojego filmu na YouTube.
📺 Kliknij w obrazek poniżej lub skopiuj link –>> https://youtu.be/N_W_Azlj0rc
Czym jest tendinopatia bicepsa?
Tendinopatia to zespół przeciążeniowy dotyczący ścięgna. W przypadku bicepsa chodzi najczęściej o głowę długą, której ścięgno biegnie przez rowek międzyguzkowy kości ramiennej i wchodzi do stawu ramiennego – jest to jedyne śródstawowe ścięgno mięśniowe w ciele człowieka.
W wyniku przeciążeń dochodzi do:
- zaburzeń w strukturze kolagenu,
- utrudnionej regeneracji,
- obrzęku i pogrubienia ścięgna,
- powstania bólu w przedniej części barku.
Ważne: W przeciwieństwie do tendinitis, tendinopatia najczęściej NIE MA podłoża zapalnego, dlatego stosowanie terapii przeciwzapalnej (jak NLPZ) nie jest tu główną strategią leczenia.
Anatomia w pigułce – poznaj winowajcę
1. Zwyrodnienie stawu biodrowego
Mięsień dwugłowy ramienia (biceps brachii) ma dwie głowy:
- długą, która rozpoczyna się na guzku nadpanewkowym łopatki i biegnie wewnątrz stawu ramiennego,
- krótką, przyczepioną do wyrostka kruczego łopatki.
Obie głowy łączą się i kończą na guzowatości kości promieniowej, odpowiadając za:
- zgięcie łokcia,
- odwracanie przedramienia (supinację),
- częściowe wspomaganie zgięcia w stawie ramiennym,
- stabilizację barku przy ruchach dynamicznych, np. rzutach.
Na podstawie dostępnych danych z analizowanych badań można wysnuć kilka istotnych wniosków na temat obrazowania i diagnostyki tendinopatii ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia (bicepsa), ze szczególnym uwzględnieniem roli ultrasonografii (US) i rezonansu magnetycznego (MRI).
Badania
1. Skuteczność ultrasonografii w diagnostyce tendinopatii
Objawy są dosyć charakterystyczne: ból w pachwinie przy głębokim zgięciu (np. siadanie, przysiad, wejście do auta), uczucie „przeskakiwania” w stawie, trudność w rotacjach. W badaniach obrazowych (np. rezonansie) widać deformacje kości lub uszkodzenia obrąbka stawowego. W wielu przypadkach dobrze dobrana fizjoterapia i modyfikacja aktywności wystarczą, aby funkcjonować bez bólu – operacja to ostateczność.
2. Obrazowanie w rezonansie magnetycznym – szczegółowa ocena zmian
MRI pozostaje preferowaną metodą obrazowania struktur ścięgnistych i stawowych ramienia, szczególnie przy podejrzeniu uszkodzenia części wewnątrzstawowej bicepsa. Za najbardziej specyficzny objaw tendinopatii uznaje się pogrubienie ścięgna w odcinku stawowym. W przypadku podejrzenia zerwania, kluczowe znaczenie ma brak wizualizacji ścięgna w płaszczyźnie parasagittalnej. Diagnostyka MRI opiera się na analizie obrazu w dwóch płaszczyznach, co znacząco zwiększa trafność rozpoznania. Warto również wspomnieć o nowo zaproponowanym obrazie tzw. znaku „Oreo”, który może mieć zastosowanie w ocenie uszkodzeń obrąbka stawowego (SLAP).
3. Wyzwania diagnostyczne i znaczenie interpretacji klinicznej
Przegląd systematyczny badań z 2018 roku wykazał, że chociaż US jest dokładnym narzędziem w wykrywaniu zmian strukturalnych, brakuje jednolitych kryteriów diagnostycznych opartych na badaniu US. Znacząca heterogeniczność pomiędzy studiami utrudnia jednoznaczną interpretację wyników. Co istotne, nie zawsze istnieje bezpośredni związek między zmianami obrazowymi a objawami bólowymi, co może komplikować proces diagnostyczny i planowanie leczenia.
4. Znaczenie obrazowania w prognozowaniu i prewencji
Ultrasonografia nie tylko wykrywa aktualne zmiany, ale może także służyć jako narzędzie prognostyczne – wykazano, że pacjenci z nieprawidłowościami w US mają większe ryzyko rozwoju objawowej tendinopatii. Nowoczesne techniki obrazowe dostarczają także informacji na temat właściwości biomechanicznych ścięgien, co w przyszłości może otworzyć nowe możliwości w zakresie profilaktyki i leczenia przeciążeń mięśniowo-ścięgnistych.
Kiedy ścięgno bicepsa boli?
Najczęstszą przyczyną dolegliwości jest przeciążenie, wynikające z: zbyt dużej objętości lub intensywności ćwiczeń siłowych, nieprawidłowej techniki (szczególnie przy wyciskaniu nad głowę, podciąganiu, pompkach), braku regeneracji, niewystarczającego przygotowania tkanek do treningu.
Inne możliwe przyczyny bólu tej okolicy to:
- urazy przyczepu głowy długiej (SLAP-lesion),
- zwyrodnienia stożka rotatorów,
- niestabilność głowy kości ramiennej,
- wewnątrzstawowy obrzęk po urazie (płyn z torebki stawowej spływa wzdłuż ścięgna).
Diagnostyka i badania obrazowe
Badania obrazowe, takie jak USG lub rezonans magnetyczny (MRI), często pokazują:
- pogrubienie i obrzęk ścięgna głowy długiej bicepsa,
- obecność płynu w rowku międzyguzkowym,
- zmiany degeneracyjne, a nawet częściowe naderwania.
Ważne jest, by przed przystąpieniem do terapii wykluczyć inne poważne patologie – dlatego konsultacja z fizjoterapeutą lub ortopedą jest kluczowa.
Co robić, gdy pojawi się ból?
Nie każdy ból wymaga rezygnacji z treningu – ale każdy wymaga mądrego podejścia. Pierwszy krok: zidentyfikuj ćwiczenie, które wywołuje objawy. Najczęściej są to ruchy z ramieniem zgiętym do przodu, np. wyciskanie sztangi, wiosłowanie, pompki.
Możliwe strategie:
1.Zmniejsz ciężar lub liczbę powtórzeń
2.Ogranicz zakres ruchu
3.Zastąp ćwiczenia koncentryczne i ekscentryczne izometrią
4.Zredukuj tempo ćwiczenia
5.Zastosuj przerwy regeneracyjne
Jeśli ból dotyczy osoby, która dopiero zaczyna treningi – regeneracja i adaptacja mogą wystarczyć. Jeśli jednak problem dotyczy sportowca, który intensywnie trenuje od dłuższego czasu, warto skupić się na:
- wzmacnianiu rotatorów barku (rotacja wewnętrzna i zewnętrzna),
- ćwiczeniach stabilizacyjnych barku,
ćwiczeniach ekscentrycznych i plyometrycznych – w dalszych etapach rehabilitacji.
Tendinopatia bicepsa – czy da się temu zapobiec?
Tak, zdecydowanie. Oto kilka prostych zasad:
- Nie pomijaj rozgrzewki – przygotuj ramię do obciążeń
- Zmieniaj ćwiczenia – nie katuj barku jednym schematem
- Wzmacniaj stożek rotatorów – nie tylko mięśnie „wizualne”
- Dbaj o mobilność barku i klatki piersiowej
- Słuchaj swojego ciała – ból to sygnał, nie wróg
Tendinopatia głowy długiej bicepsa to jedna z częstszych przyczyn bólu przedniej części barku, szczególnie u osób aktywnych fizycznie. Choć może wydawać się niegroźna, jej bagatelizowanie może prowadzić do przewlekłych problemów, takich jak tenodeza czy uszkodzenia obrąbka stawowego.
Dlatego warto:
- rozpoznać problem jak najwcześniej,
- odpowiednio dostosować aktywność,
- wdrożyć przemyślaną terapię i prewencję.
Źródło:
- Ultrasonography in diagnosis of distal biceps tendinosis: A case series Dingbo Shi, Jessica F. Billham, Patrick J. Battaglia, Tyler J Specht, John A Davenport, Norman W Kettner Ultrasound 2024.
- Tendinopathy and rupture of the tendon of the long head of the biceps brachii muscle: evaluation with MR arthrography. M. Zanetti, D. Weishaupt, C. Gerber, J. Hodler AJR. American journal of roentgenology 1998
- Sonography and MRI Appearance of Proximal Long Head Biceps Tendon Thanis Saksirinukul The Bangkok Medical Journal 2023
- Classification of Tendon Matrix Change Using Ultrasound Imaging: A Systematic Review and Meta-analysis. W. Matthews, R. Ellis, James W. Furness, W. Hing Ultrasound in Medicine and Biology 2018
Umów się na wizytę…
… jeśli masz problemy z bicepsem 🙂