Koślawe kolana (genu valgum) to wada postawy, w której kolana stykają się ze sobą, podczas gdy kostki pozostają oddalone. Jest to powszechny problem u dzieci, który z wiekiem często się koryguje, ale może również występować u dorosłych, prowadząc do bólu, ograniczenia ruchomości i przeciążeń stawów.
Przyczyny koślawych kolan
Koślawość kolan może wynikać z wielu czynników, zarówno wrodzonych, jak i nabytych. Do najczęstszych przyczyn należą:
Przebyte urazy – złamania, uszkodzenia więzadeł czy niewłaściwie leczone kontuzje mogą prowadzić do zaburzeń osi kończyn dolnych.
Genetyka – dziedziczne predyspozycje do koślawości kolan.
Nieprawidłowy rozwój kości – w okresie dzieciństwa może dojść do nieprawidłowego wzrostu kości udowej i piszczelowej.
Otyłość – nadmierna masa ciała obciąża kolana i może przyczyniać się do ich koślawości.
Osłabienie mięśni i więzadeł – nieprawidłowa biomechanika stawów wynikająca z osłabienia mięśni stabilizujących kolano.
Krzywica – niedobór witaminy D i wapnia może powodować deformacje kości.
– tłumaczy Dariusz Ciborowski, fizjoterapeuta Body Medica w Poznaniu.
Objawy koślawych kolan
Koślawość kolan może prowadzić do różnych objawów, takich jak:
- Widoczne ustawienie kolan do wewnątrz i rozstawienie stóp na zewnątrz,
- Ból kolan, zwłaszcza po wysiłku,
- Problemy z chodzeniem i biegiem,
- Nierównomierne zużycie obuwia,
- Zwiększone ryzyko kontuzji, takich jak zerwanie więzadła krzyżowego ACL czy uszkodzenia łąkotek.
Diagnostyka koślawych kolan
Aby potwierdzić diagnozę, lekarz ortopeda przeprowadza:
- Wywiad medyczny – analiza objawów i historii choroby,
- Badanie fizykalne – ocena ustawienia kończyn, ruchomości i stabilności stawów,
- Badania obrazowe – RTG lub rezonans magnetyczny (MRI) pomagają określić stopień deformacji i ewentualne współistniejące problemy.
Metody leczenia koślawych kolan
Leczenie koślawości kolan zależy od wieku pacjenta, stopnia deformacji oraz obecności dolegliwości bólowych. Możliwe metody leczenia to:
1. Leczenie może obejmować
- Ćwiczenia korekcyjne – wzmacnianie mięśni stabilizujących kolano, zwłaszcza mięśnia czworogłowego uda i mięśni przywodzicieli,
- Terapia manualna i fizjoterapia – poprawa ruchomości i biomechaniki stawu,
- Noszenie wkładek ortopedycznych – wspomaganie korekty ustawienia stóp i kolan,
- Redukcja masy ciała – zmniejszenie obciążenia stawów kolanowych,
- Zmiana nawyków ruchowych – np. nauka prawidłowego chodu i ustawienia stóp.
2. Leczenie operacyjne
W przypadkach, gdy koślawość kolan jest znaczna i powoduje ból oraz ograniczenia ruchomości, lekarz może zalecić operację, np. osteotomię korekcyjną.
Czy koślawe kolana można skorygować?
U dzieci często dochodzi do samoistnej korekcji koślawości kolan wraz z rozwojem. U dorosłych skuteczna rehabilitacja i odpowiednie ćwiczenia mogą poprawić stabilność stawu i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia, aby uniknąć poważniejszych konsekwencji w przyszłości, takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów.
Koślawe kolana to częsty problem, który może prowadzić do bólu i trudności w poruszaniu się. Wczesna diagnostyka oraz odpowiednie ćwiczenia i fizjoterapia mogą skutecznie zapobiec poważnym konsekwencjom. Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli zauważysz u siebie lub swojego dziecka objawy tej wady postawy.
Umów się na wizytę…
…jeśli masz problemy z kolanami